محصول

بازگشت به فروشگاه
نهایی کردن خرید
آموزش فينگر فود سرد
آموزش ژله تزریقی ساده و مرحله به مرحله
تبلیغات در پرنیان
ارکان و مزاج ها در طب سنتی ایران

[ دسته بندی : طب سنتی ]

آشنایی با ارکان و امزجه در طب سنتی ایران

شاید بتوان گفت که مزاج شناسی مهم ترین بخش در فهم طب سنتی ایران و همچنین طب اسلام است.برای اینکه با اهمیت این موضوع بیشتر آشنا شوید لطفا به مقدمه ی زیر توجه فرمائید:

همواره تفاوت بین افراد توجه ما را به خود جلب می کند.برخی نوزادان زردی می گیرند و برخی نمی گیرند.برخی بچه ها غذا خوب نمی خورند و برخی برعکس خیلی خوش اشتها هستند.بعضی لاغر  و بعضی درشت اندامند.برخی سخاوتمند و ولخرجنند و عده ای برای یک ریال هم حساب و کتاب دارند.بعضی قدرت حافظه بالایی دارند و گروهی هم مرتبا مطالب را فراموش می کنند.یکی خواب سبک دارد و دیگری خواب سنگین.یکی تند و تیز و پر انرژی است و دیگری کند و کم انرژی.عده ای به محض خوردن یک عدد خیار دچار دل درد می شوند و برخی هم می توانند نیم کیلو خیار را بدون ناراحتی میل کنند.یک نفر با خوردن کمی دارچین دچار خارش می شود و دیگری غذاهای خود را پر از ادویه می کند و مشکلی هم پیدا نمی کند.برخی با خوردن یک عدد خرما  جوش می زنند و عده ای دیگر ممکن است یک بشقاب خرما بخورند و یک عدد جوش هم در چهره اشان ظاهر نشود.برخی پوست خشک . عده ای پوست مرطوب و لطیف دارند.برخی مرتبا از اطرفیان خود اشکال می گیرند و به مسائل جزئی فکر می کنند ولی عده ای به راحتی از کنار مسائل جزئی می گذرندولازمه ی شناخت راز این تفاوت ها و نحوه ی اصلاح یا کنار آمدن با آن ها،درک درست بحث مزاج شناسی است.

 

الف) ارکان

حکما معتقد بودند که انسان،حیوان،گیاه و ...همه از چهار عنصر یا رکن اصلی تشکیل شده اند،یعنی هر چیزی از تاثیر این چهار رکن بر روی هم و ایجاد یک کیفیت جدید ایجاد می شود.

این چهار رکن عبارتند از:آتش،هوا،آب و خاک

·       آتش :طبیعت آتش گرم و خشک است.در گرمی آتشی نیست،برای درک خشکی آن کافی است توجه کنیم که تاثیر آتش بر رطوبت ها چگونه است؟شما وقتی یک جسم مرطوب را حرارت می دهید خشک می شود.آفتاب وقتی به زمین باران خورده می تابد زمین را خشک می کند.لذا می گویند آتش گرم و خشک است.

·       هوا : طبیعت هوا گرم و تر است.این هوا شامل بخارات و گازهاست مثلا شما وقتی آب را حرارت می دهید بخار می شود.بخار آب نسبت به خود آب از سطح انرژی بالاتری برخوردار است چرا که برای تبدیل آب به بخار آن بایستی انرژی مصرف کنیمبنابراین هوا نسبت به آب گرم تر است.

·       آب: طبیعت آب سرد و تر است.تر بودن و رطوبت آن که واضح است و از توضیح بالا مشخص شد که آب نسبت به هوا سردتر است.

·       خاک: طبیعت آن سرد و خشک است.برای تبدیل سنگ معدن آهن به مایع،باید با حرارت زیاد آن را ذوب کنیم یعنی خاک نسبت به آب سرد و خشک تر اسوقتی همین خاک را حرارت می دهیم و ذوب می کنیم گرم تر شده و روان،یعنی مایع می شود.

تذکر: توجه شود که در تر بودن،خاصیت سیالیت و انعطاف نیز می تواند مورد نظر باشد.آب و هوا را به شکل های مختلفی می توانید در آورید.هوا و آب به شکل ظرف خود در می آیند اما خاک و آتش این چنین نیستند،البته توضیحات فوق جهت نزدیک شدن مطالب به ذهن خواننده است والا توضیحات فلفسی دارد که خارج از بحث ما است.

 

ب) مزاج ها

از تاثیر ار کان چهخار گانه بر هم به ترتیب زیر مزاج های مختلف ایجاد می شود:

  •  گرم و خشک (آتش) + گرم و تر (هوا) =  گرم (خشکی و تری یکدیگر را خنثی می کنند).
  • گرم و خشک (آتش) + سرد و تر (آب)   =معتدل (گرمی و سردی،خشکی و تری یکدیگر را خنثی می کنند).
  • گرم وتر (هوا) + سرد و تر (آب)   = تر (گرمی و سردی یکدیگر را خنثی می کنند).
  • گرم و تر (هوا) +سرد و خشک (خاک) =  معتدل
  •  سرد و تر (آب) + سرد و خشک (خاک) =   سرد
  •  گرم و خشک (آتش) +سرد و خشک (خاک)=   خشک

تاکنون پنج مزاج گرم،سرد،خشک،تر و معتدل ایجاد شد.حالا در نظر بگیرید که هر یک از این ارکان چهارگانه بر رکن مقابل خود غلبه کرده و اثری از آب باقی نمی متاند و مزاج حاصله همان طبع آتش یعنی گرم و خشک خواهد بود.لذا چهار مزاج دیگر معادل طبع عناصر (ارکان) چهار گانه حاصل می شود که عبارتند از گرم وخشک،گرم و تر،سرد و تر،سرد و خشک.

از این چهار مزاج با پنج مزاج قبلی که توضیح داده شد مجموعا 9 مزاج حاصل می شود:

  • معتدل
  • گرم
  • سرد
  • تر
  • خشک
  • گرم و خشک
  • گرم و تر
  • سرد و تر
  • سرد و خشک

برای راحت شدن بحث،چهار مزاج آخر را انتخاب کرده و با اندکی و با اندکی مسامحه،نام های ذیل را برای آن انتخاب می کنیم:

  • گرم و خشک :صفرا
  • گرم و تر: دم
  • سرد و تر:بلغم
  • سرد و خشک:سودا

راجع به صفرا،دم،بلغم و سودا در بحث اخلاط بیشتر سخن خواهیم گفت.


  • DVD های آموزشی پیشنهادی پرنیان
مطالب مرتبط

برچسب ها:


تاریخ: ۱۳۹۳,۱۲,۰۶
بازدید 5896
  • نظرات کاربران
هنوز برای این مطلب نظری ارسال نشده
 
خبرنامه
ایمیل:

خبرنامه پرنیان

نماد اعتماد الکترونیکی

نماد اعتماد الکترونیکی